ΤΟ ΧΟΥΝΕΡΙ ΤΟΥ ΔΡΑΜΑΛΗ ΣΤΑ ΔΕΡΒΕΝΑΚΙΑ

Posted on: July 26th, 2017 by ldomazos ldomazos No Comments

Φύσα μαΐστρο δροσερέ κι αέρα του πελάγου, να πας τα χαιρετίσματα ’ς του Δράμαλη τη μάνα. Της Ρούμελης οι μπέηδες, του Δράμαλη οι αγάδες –  ‘ς το Δερβενάκι κείτονται, ’ς το χώμα ξαπλωμένοι. Στρώμά ’χουνε τη μαύρη γης, προσκέφαλο λιθάρια και γι’ απανωσκεπάσματα του φεγγαριού τη λάμψη. Κ’ ένα πουλάκι πέρασε και το συχνορωτάνε: «Πουλί, πώς πάει ο πόλεμος, το κλέφτικο ντουφέκι;». Μπροστά πάει ο Νικηταράς, πίσω ο Κολοκοτρώνης και παραπίσω οι Έλληνες με τα σπαθιά ’ς τα χέρια. Γράμματα πάνε κ’ έρχονται ’ς των μπέηδων τα σπίτια. Κλαίνε τ’ αχούρια γι’ άλογα και τα τζαμιά για Τούρκους κλαίνε μανούλες για παιδιά, γυναίκες για τους άντρες. Αυτοί οι στίχοι ανήκουν σε κάποιο δημοτικό τραγούδι. Γνωστοί σε όλους μας φυσικά απο την πιο σπουδαία μάχη που έγινε ποτέ, αυτή στα Δερβενάκια σα σήμερα 26 Ιουλίου το 1822. Εκεί  στα ορεινά στενά της Νεμέας, ανάμεσα στην Κόρινθο και την κοιλάδα του Άργους. Ο Μαχμούτ πασάς Δράμαλης αφού ήταν γεννημένος στη Δράμα εξ ού και το Δράμαλης μετά την εξολόθρευση του Αλή Πασά έστρεψε την προσοχή του στους επαναστατημένους Ελληνες και ξεκίνησε για την Τριπολιτσά για να πνίξει την επανάσταση. Μόλις μαθεύτηκε ότι ο Δράμαλης με τον στρατό του πλησιάζει στο Άργος, επικράτησε μεγάλη σύγχυση στους Έλληνες, ιδιαίτερα μάλιστα όταν πληροφορήθηκαν τη λύση της πολιορκίας του Ναυπλίου. Κυβέρνηση και βουλευτές αναχώρησαν πανικόβλητοι από το Άργος για τους Μύλους και από εκεί στα πλοία. Στις 6 Ιουλίου καταφθάνει στην Κόρινθο η στρατιά του Δράμαλη. Σε συμφωνία με τον Κολοκοτρώνη ο Υψηλάντης με τα παληκάρια του  αναλαμβάνει να καθυστερήσει τον Δράμαλη με ανορθόδοξο τρόπο καίγωντας τα πάντα. Απο την άλλη ο Κολοκοτρώνης υψώνει ανάστημα και αναλαμβάνει δράση και προστάζει γενικό κάλεσμα. Σύντομα φθάνουν και οι Παπαφλέσσας, Νικηταράς, Πετρόμπεης και όλη η δύναμη από το Άργος στήνει στρατόπεδο στους Μύλους. Τελευταίος έφτασε και ο Υψηλάντης. Η ζέστη χτυπούσε κόκκινο. Ο χειμώνας ήταν χωρίς βροχές. Οι προμήθειες του Δράμαλη τελειώνουν, ο στρατός του υποφέρει. Δεν υπάρχει νερό στην καμμένη γη, φρούτα και κηπευτικά ανύπαρκτα. Ο Δράμαλης χρησιμοποιεί  Έλληνες χαφιέδες και διαδίδει ότι θα προχωρήσει να χτυπήσει το Ναύπλιο. Το τουρκικό ασκέρι χρειάστηκε μια βδομάδα για να καταναλώσει όσες τροφές υπήρχαν στην αργολική πεδιάδα. Το Άργος δεν μπορούσε να το θρέψει. Ή, προς την Τρίπολη έπρεπε να κινηθεί ή προς τα πίσω, στην Κόρινθο. Ο Δράμαλης έστειλε στον Κολοκοτρώνη τον γραμματικό του, Παναγιώτη Μανούσο, τάχα να ζητήσει παράδοση των Ελλήνων. Όταν του αρνήθηκαν, τον Μανούσο τον έπιασε κρίση συνειδήσεως. Πήρε παράμερα τον  Κολοκοτρώνη και του εκμυστηρεύτηκε πως ο Δράμαλης θα κινηθεί για την Τρίπολη. Ο Γέρος τον ευχαρίστησε για την πληροφορία και τον συνεχάρη για τον πατριωτισμό του. Ο Μανούσος έφυγε πανευτυχής. Σ’ αυτού του είδους τα κόλπα, ο Κολοκοτρώνης ήταν δάσκαλος. Τα είχε κι ο ίδιος χρησιμοποιήσει πάμπολλες φορές. Το ότι ο Μανούσος τον πληροφορούσε πως ο Δράμαλης σκοπεύει να βαδίσει στην Τρίπολη, τον έκανε να σιγουρευτεί πως ο μεγάλος αντίπαλός του θα πήγαινε στην Κόρινθο. Η δική του μπλόφα  σκοπό είχε να αποκοιμίσει τον εχθρό. Ένας κακοτράχαλος δρόμος κι ένας καλός οδηγούσαν από το Άργος στην Κόρινθο. Ο καλός περνούσε από τα Δερβενάκια, στενά ιδανικά για ενέδρα. Εκεί σκόρπισε ο Κολοκοτρώνης 2.500 άνδρες. Τους έδωσε διαταγή να κρυφτούν και να μην πυροβολήσει κανένας τους, πριν να μπουν όλοι οι Τούρκοι στη δίοδο.  Στις 26 Ιουλίου σα σήμερα το 1822, η στρατιά του Δράμαλη φάνηκε στα στενά. Δεν είδαν Έλληνες και μπήκαν. Όταν όλη η δίοδος γέμισε από Τούρκους, άρχισε το τουφεκίδι. Ο Δράμαλης είδε τη σφαγή και διέταξε υποχώρηση. Όμως, πίσω τους είχαν βγει άλλοι Έλληνες και τους πετσόκοβαν. Οι Τούρκοι είδαν αφύλαχτο τον κατσικόδρομο προς τον Άγιο Σώστη. Πήγαν από κει. Έπεσαν πάνω στον Νικηταρά, που είχε στήσει καρτέρι και τους λιάνισε. Ως τη νύχτα, πάνω από 3.000 Τούρκοι είχαν σκοτωθεί. Ο Δράμαλης γύρισε στο Άργος. Ο Κολοκοτρώνης παράτησε τα Δερβενάκια. Την επομένη, 27 του μήνα, έκλεισε τα στενά στο Αγιονόρι, απ’ όπου περνούσε ο δεύτερος δρόμος. Σωστά υπολόγισε. Ήταν 28 Ιουλίου 1822, όταν οι Τούρκοι φάνηκαν στη μπούκα των στενών. Μπήκαν δειλά και προσεχτικά. Καμιά κίνηση στις πλαγιές. Όσο περνούσε η ώρα, οι Τούρκοι ξεθάρρευαν. Πίστεψαν ότι οι Έλληνες εξακολουθούσαν να τους περιμένουν στα Δερβενάκια. Προχώρησαν. Όταν η δίοδος γέμισε, ακούστηκε το σύνθημα. Νέα σφαγή. Με τους ελάχιστους που σώθηκαν, ο Δράμαλης μπόρεσε να φτάσει στην Κόρινθο. Οι Έλληνες τον απέκλεισαν στην πόλη. Άρχισε η συστηματική εξόντωση, όσων γλίτωσαν. Τις επόμενες μέρες, από τη μεγάλη στρατιά δεν απέμεναν παρά ελάχιστοι. Η επανάσταση πρός το παρών είχε σωθεί. Παγιδευμένος ο Δράμαλης δεν άντεξε την καταστροφή. Πέθανε στην Κόρινθο στις 26 Οκτωβρίου 1822. Ήταν 42 χρόνων.